ทำไมต้องวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทาง?
การวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทาง (Network Analysis) เกิดขึ้นจากการที่เราต้องการ “หาเส้นทางที่ดีที่สุด” และต้องการทราบว่า ควรจะเดินทางด้วยเส้นทางไหน อย่างไร ใช้เวลานานแค่ไหน มีระยะทางเท่าไร และมีข้อจำกัดอะไรบ้าง จึงเกิดเป็นเทคโนโลยีสำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลเส้นทางเพื่อวางแผนเส้นทางในชีวิตประจำวัน ตลอดจนการประยุกต์ใช้ในเครือข่ายการคมนาคม การขนส่งและโลจิสติกส์ เพื่อแก้ปัญหาการกำหนดเส้นทางยานพาหนะและช่วยให้การเคลื่อนย้ายสินค้าในงานขนส่งมีประสิทธิภาพสูงสุด
การวิเคราะห์โครงข่ายถนน (Network Analysis) คืออะไร?
การวิเคราะห์โครงข่าย (Network Analysis) คือการจำลองโครงข่ายของถนนหรือเส้นทาง เพื่อวิเคราะห์เส้นทางการเดินทางที่เชื่อมโยงกัน ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลรูปแบบตำแหน่ง (Points/Nodes) เช่น จุดแยก จุดเลี้ยว ถนน ตำแหน่งสถานที่สำคัญ และข้อมูลรูปแบบเส้น (Lines/Links) ซึ่งจะเชื่อมต่อความสัมพันธ์รูปแบบต่าง ๆ เพื่อให้สามารถแสดงการเชื่อมโยงจากตำแหน่งหนึ่งไปยังอีกตำแหน่งหนึ่ง เช่น โครงข่ายถนน โครงข่ายเส้นทางการไหลของน้ำ เป็นต้น
สำหรับการวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้องกับโครงข่ายถนน (Road Network Analysis) เช่น
- การเดินทางบนโครงข่ายด้วยยานพาหนะต่าง ๆ (รถยนต์ รถบรรทุก มอเตอร์ไซต์) หรือ คนเดินเท้า
- การหาตำแหน่งที่ตั้ง
- การหาระยะทาง
- การหาระยะเวลา
- การหาพื้นที่ให้บริการ
โดยก่อนที่จะทำการวิเคราะห์ได้นั้น ผู้ใช้งานจะต้องมีข้อมูลแบบจำลองโครงข่าย (Network Dataset) ซึ่งสร้างจากชั้นข้อมูลเส้นและตำแหน่งที่เชื่อมโยงกัน
บริการข้อมูลแผนที่สำหรับการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทาง (Network Dataset) โดย NOSTRA Map คืออะไร
NOSTRA ผู้นำการให้บริการแผนที่ประเทศไทยที่มีความถูกต้องแม่นยำสูง ให้บริการ Network Dataset เป็นชุดข้อมูลสำหรับการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทาง ซึ่งข้อมูลจาก NOSTRA Map ไม่ได้มีดีแค่เส้นถนนเท่านั้น แต่ยังประกอบด้วยข้อมูลอื่น ๆ ที่พร้อมสำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับโครงข่ายถนนโดยเฉพาะ เช่น
- Road: เส้นทางคมนาคมทั่วประเทศ ได้แก่ ถนน ทางด่วน
- Mass Transit: เส้นทางระบบขนส่งมวลชน ได้แก่ เส้นทางรถไฟ (Railway) เส้นทางเดินรถประจำทาง (Bus) เส้นทางระบบขนส่งมวลชน (BTS, MRT, Airport Rail Link)
- Intersection: ข้อมูลตำแหน่งทางแยกมีลักษณะเป็นตำแหน่งจุด เป็นข้อมูลที่ใช้แสดงจุดแยกต่าง ๆ เช่น ชื่อหรือรหัสสัญญาณไฟจราจรที่บริเวณนั้น
- Junction: ข้อมูลตำแหน่งจุดตัดทางแยก มีลักษณะเป็นตำแหน่งจุด เช่น ตำแหน่งจุดตัดทางแยกที่มีสัญญาณไฟจราจร กล้องตรวจจับการฝ่าไฟแดง ด่านพรมแดนระหว่างประเทศ ด่านเก็บค่าผ่านทาง จุดตัดทางรถไฟ และแยกรูปตัว Y
- Navigation Point: ข้อมูลตำแหน่งทางเข้าสู่สถานที่ต่าง ๆ มีลักษณะเป็นจุด มีความสัมพันธ์กับชั้นข้อมูล POI
- POIs (Points of Interest): ตำแหน่งสถานที่สำคัญ ตามประเภทต่าง ๆ บริเวณเส้นทางที่กำลังเดินทาง เพื่อค้นหาสถานที่ใกล้เคียงเส้นทาง
- อื่นๆ เช่น ข้อมูลจราจร
NOSTRA ใช้ข้อมูลโครงข่าย Network Dataset เป็นข้อมูลที่มีจุด เส้น การห้ามเลี้ยว และการเชื่อมต่อรูปแบบต่าง ๆ เป็นโครงข่ายถนน ผสานร่วมกับเทคนิคการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทางที่เรียกว่า Network Analyst รวมกับการใช้เงื่อนไขที่ต้องการ จึงสามารถวิเคราะห์และแสดงผลข้อมูลโครงข่ายถนนและเส้นทางได้อย่างแม่นยำสูงสุด
ความสามารถและประโยชน์ของข้อมูลและการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทาง (Network Dataset & Network Analyst) คืออะไร? ช่วยธุรกิจได้อย่างไร
ข้อมูลแบบจำลองโครงข่ายและการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทางมีหน้าที่สำคัญคือ เพื่อจำลองและวิเคราะห์การเชื่อมต่อของข้อมูลโครงข่ายถนนเสมือนจริง ตลอดจนหาความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงกันระหว่างเส้นถนนและสถานที่ใกล้เคียง โดยมีตัวแปรในการวิเคราะห์ประมวลผล เช่น ระยะทาง ระยะเวลาที่ใช้เดินทาง การใช้น้ำมันเชื้อเพลิง และใช้เงื่อนไขในการค้นหาเพิ่มเติมได้ เช่น ประเภทของยานพาหนะที่ใช้เดินทาง ประเภทสถานที่สำคัญใกล้เคียง และการจำกัดเงื่อนไข เช่น ไม่ขึ้นทางด่วน เป็นต้น
ความสามารถของการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทางด้วยเทคนิค Network Analyst นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายด้าน ได้แก่
- การวิเคราะห์เส้นทางที่ดีที่สุด (Best Route Analysis): การค้นหาและวิเคราะห์เส้นทางจากจุด A ไปจุด B เช่น การค้นหาระยะทางที่สั้นที่สุด หรือ ระยะทางที่ใช้เวลาการเดินทางที่น้อยที่สุด ซึ่งสามารถใช้กับธุรกิจขนส่งได้เป็นอย่างดี ยกตัวอย่างเช่น ใช้ในการจัดลำดับการขนส่ง ซึ่งจะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายให้แก่ผู้ประกอบการมากยิ่งขึ้น
- การวิเคราะห์พื้นที่ให้บริการ (Service Area Analysis): การค้นหาพื้นที่ให้บริการ โดยครอบคลุมพื้นที่เส้นถนนจริง ตามประเภทการเดินทางจริง สามารถสร้างเส้นทางพื้นที่ให้บริการได้ทั้งแบบใช้ระยะทางหรือใช้เวลาเป็นเงื่อนไขในการแสดงผล และสร้างการกำหนดทิศทางการให้บริการ (Away from Facility) หรือรับบริการ (Towards Facility) ได้อีกด้วย
- การวิเคราะห์หาสิ่งอำนวยความสะดวกที่ใกล้ที่สุด (Closest Facility Analysis): การค้นหาสิ่งอำนวยความสะดวกที่ใกล้ที่สุด เช่น การค้นหาโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดในระยะทางไม่เกิน 2 กิโลเมตร หรือ โรงพยาบาลไหนจะส่งรถพยาบาลไปรับผู้ป่วยที่ใกล้ที่สุด
- การวิเคราะห์เมทริกซ์ค่าใช้จ่ายระหว่างจุดเริ่มต้นกับจุดปลายทาง (Origin-Destination Cost Matrix Analysis): การวิเคราะห์หาค่าใช้จ่ายระหว่างจุดเริ่มต้นกับจุดปลายทาง ให้ออกมาเป็นค่าใช้จ่ายในรูปแบบของตาราง
- การวิเคราะห์ปัญหาการจัดเส้นทางของยานพาหนะ (Vehicle Routing Problem Analysis): การสร้างเงื่อนไขในการส่งสินค้า เพื่อการจัดลำดับการส่งสินค้าและจัดเส้นทางสำหรับยานพาหนะ โดยสามารถกำหนด จำนวนรถ จำนวนจุดที่ไปส่ง กำหนดเวลาออกและกลับ เวลาเปิด-ปิดของจุดที่จะไปส่ง กำหนดระยะเวลาที่ใช้ทั้งหมดได้ เป็นต้น ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้กับการจัดเรียงสินค้าขึ้นรถใน DC เพื่อลดระยะเวลาในการลำเลียงสินค้าได้ด้วย
- การวิเคราะห์หาที่ตั้งและการจัดสรรทรัพยากร (Location-allocation Analysis): การวิเคราะห์หาพื้นที่ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับตั้งร้านค้า/สาขาธุรกิจ โดยใส่เงื่อนไขความต้องการ เช่น ระยะทางหรือระยะเวลาเดินทางที่เข้าถึง สิ่งอำนวยความสะดวกใกล้เคียง คู่แข่ง ฯลฯ เพื่อวิเคราะห์และแสดงผลเป็นพื้นที่ที่ดีที่สุดตามเงื่อนไข
สรุปง่าย ๆ ประโยชน์ของการวิเคราะห์ข้อมูลโครงข่ายถนนและเส้นทาง เช่น ค้นหาเส้นทางที่เหมาะสมที่สุดตามเงื่อนไขที่กำหนด วางแผนเส้นทางการขนส่ง คำนวณระยะทางและระยะเวลาที่ใช้เดินทาง ค้นหาสถานที่ใกล้เคียงภายในพื้นที่ ค้นหาพื้นที่บริการที่สามารถเข้าถึงได้ภายในเวลาหรือระยะทางที่กำหนด ฯลฯ
ตัวอย่างการใช้ข้อมูลแบบจำลองโครงข่ายและการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทางสำหรับธุรกิจ
- ระบบนำทาง (Navigation System): ข้อมูลแผนที่และโครงข่ายถนนสำหรับระบบนำทางรถยนต์เป็นส่วนประกอบสำคัญในการใช้งานระบบนำทางหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์นำทางในรถยนต์ (GPS navigation) หน้าจอระบบนำทางในรถยนต์ (In-dash GPS Navigator) และแอปพลิเคชันแผนที่นำทาง (App Navigator)
- การขนส่งและโลจิสติกส์ (Transportation and Logistics): ข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อมูลโครงข่ายถนนเพื่อวางแผนการกระจายสินค้าและการขนส่งสำหรับธุรกิจค้าส่ง-ค้าปลีก ธุรกิจอีคอมเมิร์ซ ธุรกิจขนส่ง ตัวอย่างเช่น
- กำหนดตำแหน่งที่ตั้งของศูนย์กระจายสินค้า หรือ Distribution Centre (DC) ที่ดีที่สุด เพื่อการเคลื่อนย้ายสินค้าไปสู่ผู้บริโภคหรือลูกค้าได้รวดเร็วและต้นทุนที่ต่ำ
- วิเคราะห์พื้นที่ให้บริการ (Service area analysis) เพื่อวางแผนการขนส่งให้ครอบคลุม ทั่วถึง และไม่ทับซ้อนกัน
- วิเคราะห์หาเส้นทางที่ดีที่สุด (Best route analysis) ซึ่งมีเส้นทางสำหรับรถบรรทุกโดยเฉพาะ สำหรับการวางแผนเส้นทางที่ดีที่สุดสําหรับการขนส่งด้วยเงื่อนไขต่าง ๆ และแนะนำการจัดลำดับจุดส่งสินค้าเพื่อช่วยลดต้นทุนการขนส่ง
- การจัดการธุรกิจและการบริการ (Business and Service): ข้อมูลและการวิเคราะห์โครงข่ายถนนเพื่อให้บริการค้นหาสิ่งอำนวยความสะดวกที่ใกล้ที่สุด (Closest facility analysis) พร้อม Highlight เส้นทางที่ใกล้จุดให้บริการที่สุดด้วย เพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงสำหรับธุรกิจ และอำนวยความสะดวกสำหรับงานบริการ เช่น
- ค้นหาจุดให้บริการที่ใกล้ที่สุด เช่น สาขาของร้านค้าที่อยู่ใกล้ตำแหน่งของลูกค้ามากที่สุด ตำแหน่งธนาคารหรือตู้เอทีเอ็มที่ใกล้ที่สุดเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ลูกค้า ฯลฯ
- ค้นหาสิ่งอำนวยความสะดวกที่ใกล้ที่สุด เช่น โรงพยาบาลที่อยู่ใกล้จุดเกิดอุบัติเหตุมากที่สุด สถานีตำรวจที่อยู่ใกล้จุดเกิดเหตุมากที่สุด สถานีชาร์จรถไฟฟ้า EV ที่อยู่ใกล้มากที่สุด ฯลฯ
3 จุดเด่นฟังก์ชันการใช้งาน NOSTRA Network Dataset & Network Analyst ที่ตอบโจทย์ธุรกิจ
- รูปแบบการเดินทางที่หลากหลาย (Travel Mode): รองรับการเดินทางที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์ (Car) รถบรรทุก (Truck) มอเตอร์ไซด์ (motorcycle) จักรยาน (Bike) เดินเท้า (walk) เป็นต้น ซึ่งการเดินทางในประเทศไทยจะมีข้อบังคับในการใช้เส้นถนนแตกต่างกัน เช่น ความเร็ว ความกว้างของถนน จำนวนเลน ป้ายห้ามเลี้ยว
- ข้อจำกัดในการใช้เส้นทาง (Avoid Restriction):สามารถกำหนดเส้นทางในการเดินทางได้อย่างเหมาะสม เช่น หลีกเลี่ยงการใช้ทางด่วน (Toll Road) เรือข้ามฟาก (Ferry) ถนนส่วนบุคคล (Private Road) ถนนที่กำลังก่อสร้าง (Under Construction) ถนนลูกรัง (Unpaved Road)
- แนะนำเส้นทางที่เหมาะสม (Prefer Restriction): สามารถสร้างเส้นทางแนะนำ สำหรับรถแต่ละประเภท เช่น ถนนสำหรับรถบรรทุก (Truck road) ซึ่งจะต้องมีเงื่อนไขพิเศษ เช่น มีความกว้างของถนน เป็นถนนทางหลวง หรือทางสายเอเชีย ที่เหมาะสำหรับการวิ่งรถบรรทุก หรือเส้นทางพิเศษสำหรับจักรยานโดยเฉพาะ
มองหาข้อมูลการวิเคราะห์โครงข่ายถนนและเส้นทาง ให้ NOSTRA เป็นผู้ช่วยสำหรับธุรกิจของคุณ
NOSTRA บริการข้อมูลแผนที่ที่ละเอียดแม่นยำ รองรับการใช้งานได้หลากหลายธุรกิจ ครอบคลุมโครงข่าย AEC 10 ประเทศ
1. NOSTRA Network Dataset (Offline Data) ข้อมูลโครงข่ายถนนที่รองรับการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งสามารถใช้ร่วมกับข้อมูลแผนที่อื่น ๆ ของ NOSTRA หรือ โปรแกรม ArcGIS สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลได้ง่าย เพื่อประยุกต์ใช้งานได้ในหลากหลายธุรกิจ เช่น ระบบนำทางรถยนต์ (Navigation system) ระบบจีไอเอส (GIS Software/Application) สำหรับธุรกิจ
2. NOSTRA Online Map Service ข้อมูลแผนที่แบบออนไลน์ Map API สำหรับเชื่อมต่อแอปพลิเคชันที่รองรับการใช้งานสำหรับธุรกิจ เช่น ธุรกิจขนส่ง ธุรกิจเดลิเวอรี่ พร้อมใช้งานทันทีเพื่อยกระดับการพัฒนาระบบบริหารจัดการงานจัดส่ง เพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนค่าขนส่งแก่ธุรกิจ
องค์กรที่สนใจบริการ NOSTRA Network Dataset สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่ Marketing.nostra@cdg.co.th
NOSTRA Map (นอสตร้า) แผนที่ดิจิทัลอันดับหนึ่งของไทยที่เชื่อถือได้ ด้วยความละเอียดและความแม่นยำสูง ผสานข้อมูลเชิงพื้นที่ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ รองรับการปรับใช้งานอย่างยืดหยุ่นตามความต้องการของธุรกิจ ช่วยยกระดับการวิเคราะห์ข้อมูล เสริมการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ และเปิดโอกาสใหม่ในการเติบโตทางธุรกิจ จากประสบการณ์กว่า 20 ปี นอสตร้าได้รับความไว้วางใจจากองค์กรขนาดใหญ่ทั้งภาครัฐและเอกชน ด้วยทีมงานมืออาชีพที่เชี่ยวชาญด้านพื้นที่ประเทศไทยอย่างแท้จริง ผสานเทคโนโลยีการทำแผนที่มาตรฐานระดับโลก ควบคู่กับแหล่งข้อมูลและขั้นตอนการทำงานที่เชื่อถือได้ นอสตร้าจึงพร้อมส่งมอบข้อมูลแผนที่และคอนแทนต์ที่แม่นยำสูงสุดให้แก่ลูกค้าและพันธมิตร เพื่อร่วมขับเคลื่อนการเติบโต และบรรลุความสำเร็จอย่างยั่งยืนไปพร้อมกัน
